Öğrenmeyi Öğrenmek: Plan, Dikkat ve Deneme

Masa başında geçen uzun bir akşamın sonunda pek az şey hatırlamak moral bozabilir. Burada sorulabilecek soru yalnız kaç saat çalışıldığı değildir. Konu ne kadar anlaşılmıştı, görev ne kadar açıktı, hangi noktada zorlanıldı ve öğrenci kendini nasıl kontrol etti? Çalışmanın akışına bakmak, kişiye tembel gibi bir etiket vermekten daha yararlıdır.

Öğrenme mentörlüğünde hedef, öğrencinin bütün kararlarını bir yetişkinin vermesi değildir. Öğrencinin kendi çalışma koşullarını tanıması, yöntem denemesi ve denemesinin sonucunu değerlendirmesi desteklenir. Yaşa göre yardımın miktarı değişebilir. Önemli olan, yardımın zamanla öğrencinin kendi başına yapabildiği şeyleri artıracak biçimde düşünülmesidir.

Bir göreve başlamadan önce küçük bir hedef belirleyin: Bu çalışma bittiğinde neyi açıklayabilmek veya çözebilmek istiyorsunuz? Ardından başlangıç için gereken malzemeyi ve ilk adımı seçin. Çalışırken nerede takıldığınızı fark edin. Sonunda yalnız biten sayfaları saymak yerine neyi anladığınızı ve hangi sorunun açık kaldığını kontrol edin.

Bu döngü her ders için aynı görünmez. Bir metni anlamak için ana düşünceyi kendi cümlelerinizle anlatmak, bir problem için çözüm yolunun nedenini açıklamak gerekebilir. Yöntemi konuya göre seçmek, tek bir tekniğin her görevde işe yarayacağını varsaymaktan daha esnektir. Zorlandığınız bölümü öğretmeninize somut bir soruyla götürebilirsiniz.

Görsel malzemeleri sevmek veya dinleyerek çalışmayı tercih etmek mümkündür. Fakat öğrencileri sabit görsel, işitsel ya da sözel tiplere ayırıp öğretimi yalnız buna göre düzenlemenin güçlü bir kanıt temeli yoktur. Tercihleriniz, öğrenebileceklerinizin sınırını belirlemez. Aynı konuda çizim, açıklama, örnek ve uygulama farklı amaçlarla birlikte kullanılabilir.

Kendinize ben sayısal değilim gibi kesin bir tanım verdiğinizde hangi fırsatlardan uzaklaştığınızı düşünün. Henüz öğrenilmemiş bir beceriyle kimliğiniz aynı şey değildir. Güçlü yanlarınızı fark etmek değerlidir; zorlandığınız yerde uygun açıklama, tekrar veya bireysel destek istemek de öğrenmenin bir parçasıdır.

Okul, yolculuk, uyku, arkadaşlıklar ve dinlenme için ayrılan zamanı hesaba katmadan hazırlanan program kâğıt üzerinde kusursuz görünebilir. Gerçekte uygulanmıyorsa öğrenciyi suçlamak yerine programı küçültmek ve öncelikleri seçmek gerekir. Kaçırılan bütün işleri ertesi güne eklemek yerine o günün en önemli tek adımına karar verebilirsiniz.

Bir haftalık denemede yalnız bir değişken seçebilirsiniz: görevin büyüklüğü, başlangıç saati veya çalışma ortamındaki bir bölünme. Sonra neyin değiştiğine bakın. Aynı anda bütün sistemi değiştirmek, hangi düzenlemenin işe yaradığını anlamayı zorlaştırabilir. Ebeveynin kontrolü de öğrenciyle konuşulmalıdır; planı hatırlatmak mı, malzemeyi hazırlamak mı yoksa yalnız sonunda nasıl geçtiğini sormak mı isteniyor? Yardımın biçimini netleştirmek, öğrencinin kendi sorumluluğunu denemesine alan bırakır.

Notlar bir bilgi verir; fakat soru sorabilmek, yanlışın yerini bulmak ve aksayan plana geri dönebilmek de gelişimdir. İlgi alanları ve mesleki merak zamanla değişebilir; erken bir seçim hayat boyu kimliğe dönüşmek zorunda değildir. Öğrenme güçlüğü veya dikkatle ilgili belirgin sorunlar varsa mentörlük, gerekli eğitimsel ya da sağlık değerlendirmesinin yerine geçmez.